گزیده ای از کتاب مدیریت سازمان های رسانه ای در BBC و CNNنوشته لوسي شانكلمن ---- كار كلاسي از عسكر قو

 

دربررسي كتا ب مديريت سازمان هاي رسانه اي در BBC و CNN به نوشته لوسي شانكلمن اولين بخشي كه اين نويسنده بدان پرداخته ، فرهنگ سازماني است . شانكلمن در اين كتاب سعي دارد پيامدهاي استراتژيك فرهنگ سازماني را بررسي نموده و در پي كشف تاثير فرهنگ سازمان برتحولات استراتژيك در دو سازمان پخش برنامه راديويي و تلويزيوني يعني BBCو CNN مي پردازد.به زعم وي فرهنگ يك سازمان رابه عنوان يكي از اعضاه اصلي مانند استراتژي ساختار يا فرايند او به عنوان يك عنصركليدي در كار كرد اساسي وعا ملي موثر در موفقيت ياشكست سازمان پذيرفته اند بطوريكه فرهنگ در پيدايش اوليه خود در برابر عملياتي مقاومت مي كند در اغلب موارد به صورت القايي اما بدون دقت لازم تعريف مي شود مثلآ بافت اقماري آشكار در اطراف ماا بانظامي از اصطلا حات ،اشكا ل ،دسته هاو تصاوير كه موقعيت و وضيعيت يك قوم را براي آنها تفسير ميكنند. باورها والگوها ي تمايز يافته درطول زمان نا خود آ گاه يا بديهي كه در اساطير ،داستا نهاي پريان ، آيين ها ، مراسم وساير اشكال نمادين انعكاس مي يابد. شا نكلمن يادآور ميشود كه كلمه فرهنك اگر جه جايگا محكمي در واژ گان مديريت پيداكرده اما در اصل بسيار دور از علوم اجتماعي قرار دارد وقلمرو سازما ن هاشده است .تلاش هاي اوليه براي كار برد كلمه فرهنگ در يك مفهوم انسان شناسانه محدوده سازمانها توسط بارنارد(baernard )صورت گرفت كه توجه ديگران را به باورهاي نا خود اگا ه مشترك موثر در سازمانها جلب كرد پس از دهه 1980 دانشمندان به اين نتيجه رسيدند فرهنگ تا ثير قدرتمند ي بر عملكرد اقتصادي سازمانها دارد وپس از آن بود كه نظريه پردازان مديريت عمومي به آن توجه كرده وسپس وارد جريان اصلي تفكر مديريتي شد با افزايش مطالعات در اين ز مينه دريك پيجيدگي وقدرت اين پديده موسوم به فرهنگ پيشرفت زياد كرد كه بازتاب آن را مي توان تا حدي در رشد علاقه آكادميك به جنبه هاي نمادين سازمان ها و تاكيد بيشتر بر نگرش به سازمان ها به عنوان سازمانهاي ناشي از انديشه و عمل انسان مشاهده گرديد و دانشمندان علوم اجتماعي قدرت پنهان آن و تاثير آن بر فرايند هاي استرتژيك را هم بهتر درك كردند . بطوريكه پژوهشگراني چون كوتر و هسكت در اين زمينه تاثير فرهنگ بر عملكرد سازماني را بررسي نموده و به اين نتيجه رسيدند

نقش آموزش در توسعه اطلاعاتي جامعه _ عسگر قوی پنجه

امروزه پيچيدگي عوامل و شاخصهاي موثر در توسعه به حدي است که کارشناسان در تعيين يک الگوي مشخص

براي بررسي توسعه در يک جامعه عاجزند از اين رو با تلفيق عوامل گوناگوني چون آموزش، اقتصاد، بهداشت و... به مفهوم گسترده و واحدي موسوم به توسعه پايدار رسيده اند. در اين بين تاثير و نقش شاخصهاي آموزشي در توسعه پايدار بسيار مهم و اساسي است. به همين دليل وقتي از توسعه اطلاعاتي سخن به ميان مي ايد دامنه گسترده اي از فرايند هاي پيچيده آموزشي در ذهن متبادر خواهد شد. توجه به توسعه اطلاعاتي و پرداختن به آن از منظر تکنولوژيک مي تواند راهگشاي بسياري از موانع و مشکلات آموزشي در توسعه پايدار باشد.  
عصر حاضر با سيطره و انقلاب ابزارهاي اطلاعاتي و ارتباطي امکانات فراواني در راه تسهيل روند توسعه اطلاعاتي به خود مي بيند؛ که بدون شک ماحصل کاربرد علمي و صحيح از آنها دستيابي به توسعه پايدار خواهد بود.پديده فناوري اطلاعات و ارتباطات(ICT ) با توجه به گستردگي قابليتها و امکانات بالقوه اي که دارد شرايط و بستر هاي مناسبي را درجهت کاربردي شدن تکنولوژي در تمام شئون زندگي بشر فراهم کرده است. بهره گيري مناسب از اين پديده جهاني کليه مراحل توليد، پردازش، طبقه بندي و انتقال اطلاعات را در کوتا هترين زمان ممکن ميسر مي سازد. اغراق نيست اگر ادعا کنيم که امروزه سلامت اقتصادي ملتها با سطح مهارتهاي ايشان در فناوري اطلاعات و ارتباطات سنجيده مي شود و در اين ميان نقش و جايگاه امر اموزش و توسعه مهارت هاي علمي و عملي بدون ترديد بسيار مهم و اثر گذار در روند توسعه اطلاعاتي خواهد بود. در اين مجال ديدگاه موجود در مورد آموزش شامل کليه فرآيند هاي تبادلي داده ها و اطلاعات در حجم و اشکال مختلف و با هر وسيله قابل انتقال مي باشد.به عبارت بهتر به مسئله آموزش به دور از جز نگري پرداخته شده است و مفهوم عام آن که مبتني بر داد و ستد اطلاعاتي در بسترهاي مختلف انتقال است خواهد شد.  
وقتي سخن از توسعه اطلاعاتي به ميان مي آيد جايگاه ونقش تاثير گذار اطلاعات در روند حرکتي جامعه براي بهبود سيستم هاي توليد تا توزيع اطلاعات به خوبي احساس خواهد شد. در مباحث توسعه اطلاعاتي مديريت نظام يافته بر روند توليد داده، پردازش داده و توزيع اطلاعات صورت مي پذيرد و با اين ديدگاه جايگاه و حق شهروندي براي زندگي در جامعه اطلاعاتي آزاد تعريف پذير مي شود . در اينگونه جوامع که تعريف و نگاه معيني برموضوع هدايت اطلاعات و رشد اطلاعاتي جامعه وجود دارد تقسيم بندي و مرز بندي هاي متعارف از بين مي روند و ابزارهاي تکنولوژيک در خدمت توسعه اطلاعاتي چنان فعاليت مي کنند که همه شهروندان جامعه قادر باشند در نظام هايي معين و شفاف نسبت به انتخاب و کاربري اطلاعاتي مورد نظر خود اقدام کنند.  
گام اساسي در راه توسعه مناسب و به روز اطلاعاتي در يک جامعه دانش مدار هماهنگي و نياز سنجي دقيق براي تعيين اولويت ها و کمبودهاي مورد نياز در ساختار جامعه دانش محور است.  
اگر بخواهيم کارکرد توسعه اطلاعاتي را به صورت شماتيک در يک جامعه دانايي محور مورد تحليل و توجه قرار دهيم بايستي به دو شاخص کمي و کيفي در توسعه اطلاعاتي بپردازيم در واقع توسعه اطلاعاتي وقتي مي تواند بستر هاي مناسب براي ايجاد يک جامعه دانش محور را فراهم کند که از نظر اطلاعاتي هم به رشد طولي جامعه کمک کند و هم در رشد عرضي جامعه موثر باشد.  
به عبارت ديگر و قتي از شاخص هاي کمي در يک جامعه دانش محور صحبت مي کنيم توجه اصلي معطوف به رشد طولي جامعه اطلاعاتي مي باشد که اين آموزش هاي مي تواند شامل گسترش گروههاي سني تحت آموزش، گسترش حجم توليد اطلاعات، گسترش و تنوع درابزارها و علوم مورد آموزش و... باشد.  
هنگامي هم که از شاخص هاي کيفي در توسعه اطلاعاتي يک جامعه دانش محور سخن به ميان مي آوريم کارکرد مورد انتظار از اين شاخص ها کمک به افزايش رشد عرضي در جامعه دانش مدار خواهد بود. از شاخص هاي آموزشي اين بخش مي توان به بالا رفتن سطح علمي، دقيق تر شدن امکانات و ابزارهاي آموزشي، تخصصي تر شدن علوم آموزشي و... اشاره کرد.  
مهمترين تاثير و کارکرد چنين سيستم هايي که براي توسعه اطلاعاتي طراحي و تعريف مي شوند در گام اول بازخورد مثبتي است که عايد خود اين سيستم ها مي شود به اين صورت که هر گاه در فرآيند هاي آموزشي با هدف توسعه اطلاعاتي جامعه اطلاعات با نظم سيستماتيک و بوسيله ابزارهاي تکنولوژيک با سرعت و دقت بالا در اختيار کاربر وافعي خود قرار مي گيرد در واقع سطح اطلاعاتي يکي از عناصر پذيرنده اطلاعات را در سيستم بالا مي برد و به او امکان را مي دهد تا در سطح جديدي که اختيار کرده نقش منتقل کننده اطلاعات را نيز بازي کند. ايجاد اين چرخه در سيستم توسعه اطلاعاتي مي تواند هدايت دروني سيستم را نيز به عهده بگيرد و با سرعت و دقت بيشتري موجب بهينه سازي روند آموزش شود. اين مسئله با توجه به تاثير و نقش عوامل اقتصادي در توسعه آموزش و اطلاعات در جوامع مايل به سوي دانش محور شدن مي توان موثر باشد زيرا از حداکثر پتانسيل اطلاعاتي موجود در جامعه در اين سيستم استفاده خواهد شد و نياز به تکرار ها و باز آموزي ها کاهش پيدا خواهد کرد.  
در سيستم هاي مديريت يافته توسعه اطلاعاتي به دليل کارکرد و نقش با اهميت آموزش، هميشه از نيروهاي فعال در زمينه آموزش در خود سيستم استفاده مي شود و خروج و ايستايي نيروهاي آموزشي در جوامع دانش مدار ديگر لزوم و نقشي نخواهد داشت. زيرا نگاه موجود به آموزشگر و ابزار آموزش يک نگاه سيستمي و به روز شده است يعني به صورت مداوم و زنجير وار مابين پذيرنده هاي اطلاعات و انتقال دهنده هاي اطلاعات تبادل صورت مي پزيرد و هيچ يک از ارکان يک جامعه دانش محور به علت قرار گرفتن در پروسه هاي آموزشي با هدف توسعه اطلاعاتي به شرايط خروج از جامعه (فرار مغز ها) و يا ايستايي آموزشي و يا از همه بدتر ايستايي فکري نخواهد رسيد

فن آوری اطلاعات و ارتباطات چيست ؟ _ عسگر قوی پنچه

فن آوری اطلاعات و ارتباطات چيست ؟  
در پنجاه سال گذشته بروز تحولات گسترده در زمينه کامپيوتر و ارتباطات ، تغييرات عمده ای را در عرصه های متفاوت حيات بشری به دنبال داشته است . انسان همواره از فن آوری استفاده نموده و کارنامه حيات بشريت مملو از ابداع فن آوری های متعددی است که جملگی در جهت تسهيل زندگی انسان مطرح شده اند. در ساليان اخير ، فن آوری های اطلاعات و ارتباطات که از آنان به عنوان فن آوری های جديد و يا عالی ، ياد می شود ، بيشترين تاثير را در حيات بشريت داشته اند . دنيای ارتباطات و توليد اطلاعات به سرعت در حال تغيير بوده و ما امروزه شاهد همگرائی آنان بيش از گذشته با يکديگر بوده ، بگونه ای که داده و اطلاعات به سرعت و در زمانی غيرقابل تصور به اقصی نقاط جهان منتقل و در دسترس استفاده کنندگان قرار می گيرد . بدون شک مهمترين و در عين حال بزرگترين پيشرفت در زمينه فن آوری اطلاعات و ارتباطات به ابداع "وب" توسط " تيم . برنرزلی " در اواخر سال 1980 در CERN ، برمی گردد . به منظور آشنائی با جايگاه واقعی "وب " ، کافی است به ضريب نفوذ آن پس از ابداع توجه گردد. پس از ابداع هر فن آوری ، مدت زمانی بطول می انجامد تا فن آوری مورد نظر در مقياس عمومی مورد استفاده قرار گيرد( ضريب نفوذ) . مثلا" تلفن پس از 74 سال ، راديو پس از 38 سال ، کامپيوترهای شخصی پس از 16 سال ، تلويزيون پس از 13 سال و "وب " پس از 4 سال ، موفق به جذب پنجاه ميليون استفاده کننده شده اند .  
فن آوری اطلاعات و ارتباطات ، بدون شک تحولات گسترده ای را در تمامی عرصه های اجتماعی و اقتصادی بشريت به دنبال داشته و تاثير آن بر جوامع بشری بگونه ای است که جهان امروز به سرعت در حال تبديل به يک جامعه اطلاعاتی است . جامعه ای که در آن دانائی و ميزان دسترسی و استفاده مفيد از دانش ، دارای نقشی محوری و تعيين کننده است . 
شايد تاکنون سوالات متعددی در رابطه با فن آوری اطلاعات و ارتباطات برای شما مطرح شده باشد:

• فن آوری اطلاعات و ارتباطات چيست ؟
• تفاوت فن آوری اطلاعات با فن آوری اطلاعات و ارتباطات چيست ؟
• آيا انباشت سخت افزار و يا نرم افزار ، دستيابی به اينترنت و تعداد تلفن های سلولی ، نشان دهنده استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات می باشد؟
• ضريب نفوذ اطلاعات و دانش در يک جامعه به چه ميزان است و جايگاه فن آوری اطلاعات و ارتباطات در اين زمينه چيست ؟
• جايگاه ابزارها ، اهداف ، زيرساخت ها و عوامل انسانی در فن آوری اطلاعات و ارتباطات چيست ؟ آيا می شود يک ابزار را به عنوان يک هدف مطرح و آن را به عنوان يکی از شاخص های استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات مورد توجه قرار داد ؟
• چرا با اين که سال های زيادی است که از سخت افزار و يا نرم افزار استفاده می شود ، از چنين واژه ای تاکنون استفاده نمی گرديد، به عبارت ديگر استفاده از واژه "فن آوری اطلاعات و ارتباطات " در عصر حاضر نشاندهنده چه واقعيتی است ؟
• ارتباط فن آوری اطلاعات و ارتباطات با توسعه چيست ؟
• شکاف و يا فاصله ديجيتالی چيست و چه عواملی باعث ايجاد و يا تشديد اين فاصله می شوند ؟ وظيفه هر يک از ما در کاهش اين فاصله چيست ؟
• آيا برای کاهش شکاف ديجيتالی می بايست در فرهنگ و نوع نگاه ما ، تغييری داده شود ؟
• برای حرکت به سمت يک جامعه مبتنی بر اطلاعات به چه امکانات و يا زيرساخت هائی نياز می باشد ؟ اولويت ها در اين رابطه چيست ؟
• آيا ايجاد زيرساخت ارتباطی برای استفاده از مزايای فن آوری اطلاعات و ارتباطات به تنهائی کافی است ؟
• شرط لازم و کافی به منظور استفاده عموم شهروندان يک جامعه از دستاوردهای فن آوری اطلاعات و ارتباطات چيست ؟
• جايگاه توسعه منابع انسانی به منظور استفاده سودمند از دستاوردهای فن آوری اطلاعات و ارتباطات چيست ؟
• جايگاه توليد محتوی به زبان استفاده شده در هر جامعه چيست و مختصات آن در فن آوری اطلاعات و ارتباطات به چه صورت مشخص می گردد؟
• آيا برای آشنائی و استفاده از مزايای فن آوری اطلاعات و ارتباطات به اطلاع رسانی خاصی نياز است ؟
• استراتژی ملی فن آوری اطلاعات و ارتباطات به چه صورت می بايست تدوين گردد و آيا در اين رابطه به يک مدل خاص و متناسب با شرايط بومی هر کشور نياز است ؟
• نحوه بررسی و ارزيابی ميزان موفقيت برنامه های ملی فن آوری اطلاعات و ارتباطات به چه صورت است ؟
• استراتژی حرکت به سمت يک جامعه مدرن اطلاعاتی به چه صورت می بايست تدوين گردد؟ آيا بدون وجود يک استراتژی مشخص و جامع ، امکان حرکت مثبت در اين راستا وجود دارد ؟
• جايگاه فن آوری اطلاعات و ارتباطات در جهت افزايش سواد عمومی ديجيتال ، ارتقاء سطح دانش عموم شهروندان يک جامعه ، افزايش ضريب نفوذ اطلاعات و توليد علم چيست ؟
• و سوالات بسيار فراوان ديگر !

قطعا" در اين مقاله نمی توانيم به تمامی پرسش های فوق پاسخ دهيم ولی قصد داريم با بررسی فن آوری اطلاعات و ارتباطات و نقش آن در توسعه به نوعی فضائی را ايجاد نمائيم که شايد لزومی به پاسخ صريح به اکثر سوالات فوق نباشد و هر خواننده بتواند پاسخی شايسته برای آنان را پيدا نمايد .

اطلاعات و دانش  
تعاريف متفاوت اطلاعات ( Information ) از زوايای مختلف :

• تعريف اطلاعات از لحاظ نظری : اطلاعات ( Information ) به هر نوع داده جمع آوری شده با استفاده از روش های مختلفی نظير : مطالعه ، مشاهده ، شايعه و ساير موارد ديگر اطلاق می گردد. در واژه "اطلاعات" ، بار معنائی از قبل تعريف شده ای در رابطه با کيفيت ، معتبر بودن و يا صحت داده وجود نداشته و امکان برخورد با اطلاعات معتبر ، غيرمعتبر ، واقعی ، نادرست ، صحيح و گمراه کننده ، وجود خواهد داشت .
• تعريف اطلاعات از منظر تئوری اطلاعات : اطلاعات دربردارنده يک معنی خاص خصوصا" در ارتباط با پيشگوئی احتمالی از داده است .در تعريف فوق ، ميزان معنی و محتوای ارائه شده توسط اطلاعات مورد توجه قرار می گيرد.مثلا" پيامی که به ما اعلام می نمايد:"فردا خورشيد طلوع می نمايد " دارای حجم اندکی محتوای اطلاعاتی است در حاليکه يک پيام در رابطه با روز قيامت ، شامل حجم بالائی از اطلاعات است . در تعريف ارائه شده از منظر تئوری اطلاعات ، همانند تعريف ارائه شده قبلی ، توجه خاصی به کيفيت و يا ارزش اطلاعات نمی گردد .
• تعريف اطلاعات از منظر علم اطلاعات و فن آوری اطلاعات :علم اطلاعات و فن آوری اطلاعات با اطلاعات به عنوان داده جمع آوری شده ، ذخيره شده ، بازيابی شده ، پردازش شده و ارائه شده سروکار دارد . در تعريف فوق نيز به مواردی همچون اعتبار ، کيفيت و ارزش اطلاعات به صورت جانبی ، توجه می گردد.

در تعاريف فوق ، توجه خاصی به کيفيت و يا ارزش اطلاعات نشده است . در مقابل اطلاعات از واژه ای ديگر و با نام " Knowledge " استفاده می شود که می توان آن را معادل " دانش " در نظر گرفت . " دانش " ، بر خلاف اطلاعات ، دارای بار معنائی مختص به خود بوده که توسط فرد و يا افرادی کارشناس و بر اساس بررسی و مطالعه انجام شده بر روی اطلاعات معتبر ، حاصل می شود. اطلاعات معتبر ، به خودی خود مفيد و قابل استفاده می باشند ولی قادر به پيشگوئی نتايج نمی باشند. برخی اطلاعات معتبر نظير قيمت يک کالا و يا خدمات و يا برنامه زمانبندی پروازهای هوائی ، مستقيما" قابل استفاده می باشد، ولی برخی اطلاعات ديگر نظير داده هواشناسی و يا داده مربوط به آنتی بيويتک ها صرفا" زمانی مفيد و معتبر می باشند که در ابتدا توسط کارشناسان متخصص ( دارای دانش لازم ) استفاده وپس از بررسی و آناليز داده ها ی اوليه ، نتايج استخراج و در اختيار عموم علاقه مندان جهت استفاده قرار گيرد.در بطن دانش همواره آناليز و نتيجه گيری نهفته است در حالی که ، اطلاعات در بهترين وضعيت استنتاج استقرائی را به دنبال خواهد داشت . بنابراين حداقل از لحاظ فلسفی ، شايسته و منطقی است که ظهور " جوامع مبتنی بر دانش " را در مقابل " جوامع اطلاعاتی " ، ترويج نمود . در جوامع مبتنی بر دانش ، آموزش و فراگيری به عنوان فرآيند کسب دانش مطرح بوده تا در مرحله بعد ، امکان ايجاد دانش فراهم می گردد ( ترکيب و آناليز قياسی ) .  
از لحاظ تاريخی ، دستيابی به اطلاعات از طريق رسانه های چاپی ( کتاب ، روزنامه ، مجله ) حاصل می گرديد در حالی که فراگيری دانش از طريق مدارس و دانشگاهها بدست می آمد . امروزه ، فن آوری اطلاعات و ارتباطات افقی جديد در رابطه با توليد و عرضه اطلاعات را ارائه نموده است و می بايست بطور همزمان امکانات موجود را در جهت فراگيری و ايجاد دانش ، سازماندهی و به خدمت گرفت . ما می بايست در مرحله اول با بهره گيری از امکانات موجود موفق به فراگيری دانش بوده تا در ادامه امکان توليد ، ميسر گردد. بديهی است با استفاده مناسب از دستاوردهای فن آوری اطلاعات و ارتباطات، می توان به سرعت اقدام به فراگيری دانش و در نهايت توليدعلم نمود . شايد از زاويه فوق ، بتوان مهمترين رسالت فن آوری اطلاعات و ارتباطات را ايجاد زيرساخت و بستر مناسب برای فراگيری و توليد علم در نظر گرفت . در جوامعی که توانسته اند زير ساخت مناسبی ( صرفا" زيرساخت ارتباطی مورد نظر نمی باشد ) در رابطه با فن آوری اطلاعات و ارتباطات ايجاد نمايند ، شرايط مناسب برای استفاده از "دانش " فراهم و ميزان توليد دانش در اينگونه جوامع ارتباط مستقيمی با زيرساخت فن آوری اطلاعات و ارتباطات آنان دارد. 
استفاده مناسب از دانش و بکارگيری آن در تمامی عرصه های زندگی و در نهايت توليد دانش ، ارتباط مستقيمی با توسعه دارد

روابط عمومي و فرهنگ سازي_ عسگر قوی پنچه

روابط عمومي به عنوان نهادي كه يكي از كاركردها ووظايف اصلي آن آموزش و اطلاع رساني است مي تواند نقش موثري در« فرهنگ سازي » داشته باشد .

از آن جايي كه فرهنگ سازي، يك فعل اجتماعي است كه در ارتباط با گستره وسيعي از  
انسان ها سروكار دارد و مي خواهد بررفتار و ذهنيت تعداد زيادي از آدميان تاثير بگذارد يك عمل روابط عمومي است زيرا شناخت افكار عمومي و تاثير و نفوذ در آن يكي از وظايف و شايد مهمترين وظيفه روابط عمومي است. شناخت افكار عمومي نفش بسيار زيادي در فرايند فرهنگ سازي خواهد داشت به اين دليل كه فرهنگ و رفتار يك جامعه ناشي ازنوع تفكر و انديشه حاكم بر اذهان مردم آن جامعه است و تغيير و اصلاح فرهنگ يك جامعه با تغيير و اصلاح فكر وانديشه مردم آن جامعه ممكن مي شود . از اين رو، روابط عمومي به عنوان نماينده رسمي و علمي شناخت ومطالعه افكار عمومي اهميتي مضاعف مي يابد.

روابط عمومي به دليل ماهيت حرفه اي خويش كه بيش از همه چه در درون و چه بيرون سازمان باانسان سروكار دارد از زمينه ها و امكانات وابزارهاي خوبي جهت اعتلا ورشد فرهنگ و رفتار مخاطبان برخوردار است و اصولاً « مخاطب شناسي » يكي از وظايف مهم روابط عمومي است تا از طريق شناخت علمي وصحيح مخاطبان به راهبردهاي معين براي اقناع و نفوذ در مخاطبين دست يابد . روابط عمومي مي تواند از طريق تدوين و اجراي برنامه هاي مفصل وسازماندهي شده به اطلاع رساني وسيع براي ترويج و تبليغ فرهنگ صحيح فردي و اجتماعي در ابعاد گوناگون آن بپردازد و با تعميم وتعميق سازي و به اصطلاح جا انداختن رفتارها والگوهاي مناسب رفتاري به مقوله « فرهنگ سازي » دست زند.

تبليغ ، ترويج ، اطلاع رساني ، آموزش ، اقناع ، زمينه سازي ، فضا سازي و … روشها و راهبردهايي است كه به عنوان وظايف و كاركردهاي روابط عمومي درفرايند فرهنگ سازي نقش موثري دارند .

با مطالعه در نقش و كاركردهاي روابط عمومي مي توان به امر « فرهنگ سازي » كه در درون و ذات هريك از اين وظايف جاي دارد دست يافت . وظايف روابط عمومي را درسه مورد مي توان خلاصه مي كند كه روابط عمومي از طريق اين سه عمل مي تواند به فرهنگ سازي مشغول شود:

1- اطلاع يابي : كه مي تواند دراين بخش به تهيه و توليد اطلاعات لازم در مورد فرهنگ بپردازد.

2- اطلاع شناسي : كه دراين بخش روابط عمومي مي تواند به شناخت علمي و تجزيه وتحليل يافته هاي خود در مورد فرهنگ و ارزش هاي فرهنگي پرداخته ، فرهنگ صحيح و مناسب را تنظيم و تدوين كند .

3- اطلاع رساني : در نهايت روابط عمومي دراين قسمت به ترويج و اشاعه فرهنگ صحيح دست مي زند و آن را به جامعه انتقال مي دهد .

پنج نقش عمده را براي روابط عمومي در نظر مي گيرند كه با كمي دقت مي توان نقش فرهنگ سازي را در درون آن پيدا كرد :

1- نقش نمايشي : دراين نقش با استفاد از سخنراني ، مراسم و برپايي نمايشگاه مي توان به فرهنگ سازي پرداخت . مثلاً با برپايي نمايشگاه سلامت مي توان فرهنگ صحيح سلامتي را ميان مردم رواج داد و يا با ايجاد سخنراني و مراسم هاي خاص مثل راهپيمايي كودكان درروز هواي پاك ، فرهنگ ترافيك را اصلاح كرد .

2- نقش اظهاري : دراين نقش ، روابط عمومي با پاسخگويي و خبرسازي مي تواند به اطلاع رساني و تبليغ و آموزش فرهنگ درست در زمينه هاي مختلف بپردازد. به عنوان مثال ، وزارت بهداشت مي تواند با تهيه خبر درمورد مواد غذايي آلوده مردم را به استفاده درست از مواد غذايي ترغيب كند يا وزارت راه مي تواند با اعلام خبر ترافيكي و تصادفات جاده ها ، شيوه هاي درست رانندگي را به مردم آموزش دهد .

3- نقش مشورتي : دراين نقش ، روابط عمومي مي تواند باتبيين و جا انداختن تاثير و اهميت افكار عمومي در فرايند تصميم گيري و سياستگذاري مديران ارشد ، ضمانت اجرايي فرهنگ سازي را تامين كند . دراين جا است كه نقش روابط عمومي نه به عنوان تسهيل گر و مجري ارتباطي بلكه به عنوان سياستگذاربه اثبات مي رسد .

4- نقش مذاكره اي : دراين نقش نيز روابط عمومي با استفاده از ابزارها و فعاليت هاي خاص حرفه اي به ايجاد سازش و تفاهم بين سازمان و گروه هاي مخاطب دست مي يابد و از رهگذر اين گونه فعاليت ها مي تواند فرهنگ صحيح و پويا را تبليغ كند . مخاطب شناسي ، به عنوان يكي از وظايف روابط عمومي اين جاست كه اهميت مي يابد .

5- نقش تفسيري : دراين نقش روابط عمومي به كار علمي تري در زمينه فرهنگ سازي دست مي زند وآن تجزيه و تحليل گروه هاي مخاطب وسنجش افكار عمومي و تحليل محتواي آن هاست . لازم به ذكر است كه ساختن فرهنگ ورفتار يك جامعه قبل از هرچند نيازمند شناخت و آگاهي از فرهنگ ورفتارهاي مردم آن جامعه است، لذا شناخت فرهنگ ، خرده فرهنگ ها والگوهاي رفتاري حاكم بر مردم جامعه بسيار با اهميت واساسي است . روابط عمومي مي تواند از طريق روان شناسي اجتماعي و شيوه هاي پيمايشي مانند نظرسنجي و پرسشگري به شناخت علمي از فرهنگ و رفتار مردم دست يابد و اين اولين گام در فرايند فرهنگ سازي است . ازاين رو معتقدم « فرهنگ شناسي مقدمه فرهنگ سازي » است .

روابط عمومي درارتباط با مقوله « فرهنگ سازي » مي تواند به شكل تخصصي نيز فعاليت كند . به اين صورت كه روابط عمومي هرسازماني با توجه به ماهيت ونوع خدمات آن سازمان به فرهنگ سازي بپردازد مثلا وزارت نيرو به ترويج فرهنگ درست استفاده كردن از منابع انرژي مثل آب ، برق و گاز بپردازد و يا وزارت راه به اعتلاي فرهنگ ترافيك و شيوه هاي درست رانندگي ، وزارت بهداشت دررشد فرهنگ درست سلامتي، وزارت ارشاد به افزايش و ارتقا فرهنگ عمومي جامعه ، سازمان تربيت بدني در ترويج فرهنگ ورزش كردن و … برنامه ريزي كنند. و به طور كلي با ياد دهي مهارت هاي اجتماعي به شهروندان درفرهنگ سازي جامعه موثر باشند .

روابط عمومي همچنين با استفاده از ابزارها و تكنولوژي هاي ارتباطي همچون تيزر و آگهي تبليغاتي ، بيلبرد ، تابلوهاي الكترونيكي ، ساخت فيلم هاي كوتاه و شيوه هاي ديگر در ترويج فرهنگ صحيح موثر باشد مانند تيزر بابا برقي كه فرهنگ استفاده صحيح از برق را به مردم آموزش مي داد .

روابط عمومي با استفاده از ابزارهاي ارتباطي بايد به ارايه الگوهاي مناسب رفتاري بپردازد و با الگوسازي مثبت در جهت ساخت فرهنگ صحيح اجتماعي موثر باشد . ساخت الگوهاي عروسكي و كارتوني براي كودكان و ترويج انديشه ها و رفتارهاي درست از طريق آنها نقش شاياني در فرايند فرهنگ سازي پايدار دارد و يا با طراحي وتدوين بازي هاي خاص فكري و كودكانه مفاهيم ارزشي فرهنگ شهروندي را به آنها انتقال دهد . مثلا با ساختن يك سري پازل هاي مسايل راهنمايي و رانندگي ، مي تواند فرهنگ رفتاري درست دراين زمينه را به آنها آموزش دهد.

روابط عمومي مي بايد نگاه ويژه اي به كودكان و نوجوانان داشته باشد زيرا فرايند فرهنگ پذيري و اجتماعي شدن در آنها از قابليت بالايي برخوردار است و روابط عمومي مي تواند از اين فرصت در تبليغ و نهادينه كردن فرهنگ صحيح و مناسب بهره ببرد.

يكي از فعاليت هاي مهم روابط عمومي، فعاليت هاي انتشاراتي است ، روابط عمومي مي تواند با چاپ و انتشار كتاب ، بروشور ، جزوه و پوسترهاي مختلف به ترويج و تبليغ فرهنگ صحيح در 
زمينه هاي مختلف دست بزند . به عنوان مثال، پوسترراه هاي صرف جويي درمصرف آب كه توسط سازمان آب وفاضلاب استان تهران تهيه شد ، نمونه مناسبي ازاين فعاليت ها است . با تهيه كتاب دانستني هاي انتظامي خانواده كه از سوي نيروي انتظامي انتشار يافت نمونه ديگري است كه دررشد فرهنگ شهروندي موثر بوده است .

روابط عمومي هم چنين از طريق فعاليت هاي ارتباط مردمي مي تواند از ارتباط برقرار كردن با مردم و مثلا اعلام شماره تلفني خاص براي پاسخگويي به نيازهاي فرهنگي مردم در فرايند فرهنگ سازي مشاركت داشته باشد فرضاً وزارت بهداشت شماره اي را اعلام كند تا مردم پاسخ سؤالات بهداشتي و پزشكي خود را از طريق اين ارتباط تلفني بگيرند . اين امر در رشد فرهنگ سلامت بسيار موثر است . روابط عمومي هم چنين به خاطر ارتباط نزديك و تنگاتنگي كه با رسانه ها دارد مي تواند از طريق وسايل ارتباط جمعي مثل راديو ، تلويزيون و مطبوعات به فرآيند فرهنگ سازي سرعت بيشتري بخشد . وسايل ارتباط جمعي ابزارهاي قدرتمند وموثري است كه در اختيار روابط عمومي قرار دارد تا با بهره گيري از آن مخاطبان بيشتري را تحت تعليم خود قرار دهد .

نكته بسيار مهمي كه ذكر آن ضروري است ، اين است كه روابط عمومي زماني مي تواند در فرايند فرهنگ سازي نقش موثري داشته باشد كه در درون يك ساختار سياسي – اجتماعي آزاد ودموكراتيك فعاليت كند زيرا كه جامعه بسته و غير دموكراتيك به دليل متمركز بودن قدرت وتصدي اقتدار طلبانه وانحصاري كه به ويژه بر مقوله فرهنگ و ارزش هاي فرهنگي دارد ، بستر لازم را براي فعاليت روابط عمومي دراين زمينه ايجاد نمي كند ، تنها در جوامع دموكراتيك و آزاد است كه روابط عمومي مي تواند به عنوان نهادي كه در شكل گيري افكار عمومي و فرهنگ جمعي نقشي داشته باشد در زمينه فرهنگ سازي فعاليت مي كند و اصولاً در جوامع دموكراتيك است كه افكار عمومي وشناخت ومطالعه آنها از جايگاه مناسب خود برخوردار است و به هر حال،‌باورم اين است حتي دردرون جوامع اقتدار طلب و ديكتاتوري نيز روابط عمومي بايد در حد امكانات و فرصت هايش به فرهنگ سازي بپردازد و مهم ترين وظيفه روابط عمومي دراين جوامع، رشد و ترويج فرهنگ آزادي خواهي ودموكراسي طلبي است . البته اين بحث خود به مجالي ديگر نيازمند است كه انشاء الله به آن نيز مي پردازيم

تاثير ارتباطات در زندگي ما عسگر قوی پنجه

 

 

 

 

آثار مثبت ارتباطات:

در جمع بندي كلي آثار متفاوتي در نقش و تأثير ارتباطات در جهان معاصر محسوس است. بعضي از آثار مثبت آن عبارت اند از:

ـ تسهيل همگرايي سياسي در داخل جوامع و بين ملتها در صحنه بين المللي

ـ توسعه شهر نشيني، ارتقاي سطح سواد، افزايش درآمد سرانه و تقويت پيوندهاي اجتماعي بين جوامع كه نهايتاً روند دستيابي به "رفاه اقتصادي" را هموار خواهد كرد.

ـ افزايش مناسبات و مبادلات فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و علمي ميان ملل و اقوام گوناگون و از ميان رفتن فواصل جغرافيايي و كمك به برقراري تفاهم، همبستگي، همگونگي و همكاري بين المللي

ـ كمك به پيشبرد سياستهاي ملي و افزايش سطح مشاركت اجتماعي و برقراري وضع مناسب براي حل و فصل بحران نفوذ، مشاركت، هويت و مشروعيت

ـ توانايي كمك به برقراري صلح جهاني از طريق تغيير در تصورات طرف مناقشه و ايجاد تصورات دوستانه و گسترش صلح و ثبات و امنيت

ـ كاركرد آموزشي و دادن اطلاعات به ملتهاو آگاه ساختن ملل از سنتهاي ريشه دار ملي و تاريخي

ـ كمك به گسترش آزادي و احترام به حقوق انساني، چرا كه جوهر آزادي و عدالت خواهي، بسط اطلاعات و ارتباطات و تسهيل اجتماعي است

نتايج منفي ارتباطات:

طور يقين شايد بهره گيري از واژه منفي در ارزشيابي تأثيرات ارتباطات نادرست باشد، زيرا اگر هر ابزاري در جاي خود به كار گرفته نشود، به آثار زيانباري به دنبال خواهد داشت.

بخشي از كاربردهاي منفي ارتباطات عبارت اند از:

ـ توانايي تجزيه گروههاي اجتماعي و اخلال در جريان وحدت ملي جوامع، نظير بحران يوگسلاوي، تجزيه اتحاد جماهير شوروي سابق و يا ايجاد شورشها و نا آرامي هاي قومي و منطقه اي همچون نا آرامي هاي تبت در جمهوري خلق چين و شمار زيادي از كشورهاي افريقايي

ـ انتقال فناوري نامناسب و وابستگي به كمپانيهاي چند مليتي به ويژه غربي

ـ ايجاد اختلاف و شكاف ميان ملتها به منظور توسعه ناسيوناليسم افراطي، ايدئولوژي هاي متضاد و در نتيجه بروز شكاف فرهنگي

ـ تغيير الگوهاي مصرف و روشهاي زيستي از طريق افزايش خواسته ها و ايجاد دنياي پر زرق و برق، همراه دامهاي جذاب جامعه مصرفي

ـ تضعيف پيوندهاي سنتي از طريق تقويت و تبليغ ارزشهاي غربي و نيز كمك به استحاله فرهنگي

ـ ايجاد نخبگان سياسي و فرهنگي وابسته به جريانات خود ساخته از طريق شبكه هاي ارتباطي

ـ كمك به تشديد تضادهاي فرهنگي و بهره برداري هاي مقطعي و دراز مدت از آن

ـ بهره برداري تبليغاتي و انتشار اخبار غير واقع و تحريفي و بمباران خبري و جريان يك سويه مبادله اطلاعات و اخبار از طرف غرب به جهان سوم به منظور اظهار تواناييهاي مالي، فني و فناورانه در برابر ضعف ساختاري كشورهاي جهان سوم

چگونه مي توان ازبه روز شدن وبلاگ مورد علاقه خود با خبر شويد.

اگر از خوانندگان پر و پا قرص وبلاگ هستيد و روزانه به وبلاگ‌هاي زيادي سر مي‌زنيد همواره با وبلاگ‌هايي مواجه مي‌شويد كه روزآمد نشده اند. بر اساس گزارش مجله ره آورد نور، به كمك پايگاه ‪WWW.BLOGARITHM.COM‬ مي توانيد به راحتي از وبلاگ‌هاي به روز شده و مورد علاقه خود با خبر شويد. پايگاه مزبور هر روز با ارسال يك پيام فهرستي از وبلاگ‌هاي روز آمد شده را كه قبلا توسط شما وارد سيستم شده را به كاربران نشان خواهد داد. براي اين منظور نخست پايگاه ياد شده وارد شويد تا فهرستي از وبلاگ هاي مورد علاقه خود را بسازيد. در صفحه نخست اين پايگاه دو باكس با عنوان‌هاي ‪ BLOG URL‬و ‪ADDRESS‬ ‪ YOUR EMAIL‬وجود دارد. فهرستي كه از طريق انها مي‌توان يك وبلاگ را به فهرست خود اضافه كرد. براي اين كار نشاني وبلاگ را در باكس بالايي و نشاني ايميل خود را در باكس پاييني وارد كرده و بر روي دكمه ‪ WATCH THIS BLOG‬كليك كنيد. به همين سادگي اين وبلاگ به فهرست وبلاگ‌هاي مورد علاقه شمار اضافه مي شود البته براي جلوگيري از استفاده نا به جا از اين سيستم يك پيام تاييديه نيز براي شما فرستاده مي‌شود كه با كليك روي نشاني موجود در آن نامه ان وبلاگ به فهرست شما اضافه خواهد شد. افزون بر اين شما با كليك بر روي گزينه ‪ MY ACCOUNT‬در بالاي صفحه مي توانيد براي مديريت بيشتر وارد اكانت خود شويد شما در اكانت خود ضمن اينكه يك بار يك وبلاگ را بدون انكه پيام تاييديه‌اي برايتان فرستاد شود به فهرست خود اضافه مي‌كنيد. همچنين مي‌توانيد مديريت بيشتري نيز بر روي فهرست وبلاگ‌ها داشته باشيد در قسمت ‪ DELET SUBSCRIPTIONS‬با تيك زدن وبلاگ مي‌توانيد آن را از فهرست حذف كنيد. گزينه ‪ ADD SUBSCRIPTION‬نيز براي اضافه كردن يك وبلاگ جديد به فهرست پيش بيني شده است و قسمت ‪ CHANGE PASSWORD‬براي عوض كردن رمز عبور شما در پايگاه در نظر گرفته شده ضمن اينكه به وسيله قابليت ‪UPDATE EMAIL ADRESS‬ مي توان نسبت به عوض كردن نشاني ايميل اقدام كرد. پس از اينكه شما فهرست وبلاگ‌هاي خود را وارد سيستم كرديد پايگاه ‪ BLOGARITHM‬هر روز براي شما پيامي را ارسال مي‌كند كه در ان وبلاگ‌هايي كه نسبت به قبل تغيير كرده‌اند و با به اصطلاح روزآمد شده‌اند براي شما مشخص مي‌شود. طبيعي است كه اگر در اين مدت هيچ وبلاگي روزامد نشده باشد پيامي هم از طرف اين پايگاه براي شما ارسال نخواهد شد. قابل توجه است كه اين سرويس به صورت رايگان ارايه مي‌شود. مديريت لينك در وبلاگ ها ......................................... اما سرويس مديرت لينك ‪ BLOG ROLLING‬است كار اصلي اين سرويس اطلاع رساني در مورد روزآمد شدن وبلاگ‌ها نيست بلكه شما مي‌توانيد با استفاده از اين سرويس براي مديريت لينك‌هاي خود به دوستان از وبلاگ‌هاي روز امد نيز باخبر شويد. به اين صورت كه اگر كاربران وبلاگ داشته و بخواهند در گوشه‌اي از آن به ساير دوستان و وبلاگ نويسان لينك بدهند با استفاده از اين سرويس رايگان مي‌توانند اين كار را انجام دهند و از مزاياي ان برخوردار شوند. همچنين بلاگ رولينك اين امكان را به كاربران مي‌دهد كه بتوانند در فهرست خود وبلاگ‌هايي كه به روز شده‌اند را از ديگر وبلاگ‌ها متمايز كنند بدين ترتيب بدون مراجعه به وبلاگ مي‌توانند از طريق اين سرويس از به روزآمد شدن آن مطلع شوند. در پايگاه بلاگ رولينك به اكانت خود كاربران بايد وارد شوند و در ان قسمت با كليك بر گزينه ‪ PREFERENCES‬به بخش تنظيمات وارد شوند و در اين صفحه به قسمت ‪ RECENTLY UPDATED‬وارد شوند و از منوي كشويي ان به عنوان به عنوان مثال ‪ HOUR 24‬را انتخاب شود كه در اين صورت پس از به روزآمد شدن وبلاگ تا ‪ ۲۴‬ساعت ان وبلاگ به صورت متمايز شده نشان داده خواهد شد.

اعتصاب روزنامه نگاران بيجينگ نيوز در حمايت از سردبير بركنار شده

روزنامه گاردين از اعتصاب نزديك به 100 روزنامه نگار چيني در اعتراض به بركناري ناگهاني سردبيرشان خبر داد. اعضاي تحريريه روزنامه تابلوئيد بيجينگ نيوز كه سردبير آن چند روز پيش با فشار مقامات دولتي از مقام خود بركنار شد در اعتراض به اين تصميم قلم هاي خود را زمين گذاشته اند. موضوع بركناري يانگ بين ، سردبير يكي از پيشرو ترين روزنامه هاي كمونيستي اين كشور كه معمولا انتقادات تندي درباره مقامات دولتي منتشر مي كرد بدون هيچگونه توضيح رسمي و منطقي سبب خشمگين شدن كارمندان ، روزنامه نگاران و خبرنگاران روزنامه بيجينگ نيوز شده است. در همين حال خبرگزاري رويترز با ارائه گزارشي درباره اعتصاب روزنامه نگاران چيني نوشت: صد نفر از چهار صد پرسنل روزنامه بيجينگ نيوز در حمايت از سردبير بركنار شده خود دست از كار كشيده و خواستار بازگشت او به پست سابقش شده اند. اين در حالي است كه به نوشته خبرگزاري اسوشيتدپرس از مدت زمان اعتصاب و مقياس و تاثير گذاري ان هيچ خبري در دست نيست. نسخه روز جمه اين روزنامه با صفحات كمتري منتشر شد و فاقد بسياري از ستون ها ، مقالات و يادداشت هايي بود كه هميشه در صفحات مختلف آن به قلم سردبير و معاونان او نوشته مي شد. برخي از اين مطالب نيز توسط روزنامه نگاراني توليد مي شد كه هم اكنون در اعتصاب به سر مي برند. با اينحال سخنگوي روزنامه بيجينگ نيوز هرگونه اعتصاب و اعتراض روزنامه نگاران را تكذيب كرده و گفته است: همه چيز در اين روزنامه حالت عادي دارد. سردبير يك روزنامه تابلوئيد در چين بركنار شد

افت هفت درصدی فروش سی دی موسيقی در آمريکا

بر اساس آمارهای اوليه، در سال ۲۰۰۵ فروش سی دی آلبوم های موسيقی در آمريکا هفت درصد افت کرده اما بازار فروش موسيقی بر روی اينترنت نسبت به سال ۲۰۰۴ دو برابر شده است. گزارش شرکت مطالعاتی "نيلسون ساونداسکن" (Nielsen Soundscan) حاکی است فروش سال ۲۰۰۵ آلبوم های موسيقی ۶۰۲ ميليون عنوان بوده که نسبت به ۶۵۰ ميليون در سال ۲۰۰۴ کاهش نشان می دهد. در مقابل خريد و پياده کردن موسيقی از اينترنت به ۳۳۲ ميليون در سال ۲۰۰۵ رسيده است که يک رشد ۱۴۸ درصدی را نسبت به سال قبل نشان می دهد. ماريا کری و "فيفتی سنت" با فروش بيش از ۹۵ درصد قطعات موسيقی خود به روی سی دی پرفروش ترين ها هستند. تازه ترين آلبوم ماريا کری با فاصله کمی از آلبوم جديد "فيفتی سنت" به عنوان پر فروش ترين آلبوم سال دست يافت. هر دو آنها بيش از ۸/۴ ميليون سی دی فروخته بودند. تازه ترين آمار پياده کردن موسيقی از روی اينترنت در ايام کريسمس با ۶/۹ ميليون فروش، رشد فزاينده ای پيدا کرده و بعنوان بهترين هفته برای فروش اينترنتی ثبت شده است. مالک شرکت موسيقی آرون رکوردز (Aron's Records) در هاليوود می گويد: "هر روز بيش از روز پيش شاهد تمايل مردم به پياده کردن موسيقی از روی اينترنت يا ضبط سی دی از دوستانشان هستيم". آمارها در مورد فروش نمآهنگ ها و دی وی دی های موسيقی نيز با افت ۲۳ درصدی در فروش، مايوس کننده است. آخرين روزهای قبل از سال نو همچنان می تواند بر نتايج آمارهای رسمی که در ماه ژانويه ۲۰۰۶ منتشر خواهد شد، تاثيری تعيين کننده داشته باشد.

بازيهای کامپيوتری در خدمت اهداف سياسی

اينترنت مدتهاست که به يکی از ابزارهای مهم سازماندهی برای فعالان سياسی تبديل شده است. اما اکنون بازی های کامپيوتری هم که پيام های سياسی دارند يا انديشه برانگيزند به اين ابزارها اضافه شده است. ميلان پايتخت تجاری ايتاليا از آن شهرهايی است که غرق نعمت و زيبايی های تاريخی خود است. اين از آن شهرهايی نيست که بتوان وقوع يک انقلاب را در آن محتمل دانست. اما در همين شهر گروهی از جوانهای راديکال دور هم جمع می شوند که بسياری شان متخصص رسانه ها هستند. برای اين گروه اينترنت يک ابزار حياتی برای سازماندهی سياسی است. يکی از فعالان گروه "کارگران زنجيره ای" ( ChainWorkers ) در تفاوت اين ابزار جديد با ابزارهای پيشين می گويد: " اين رسانه ای است از همه برای همه، در حالی که سياست سنتی به شيوه از يکی برای همه انجام می شود چه بيل گيت برای همه باشد، چه روبرت مورداک برای همه يا برلوسکونی برای همه." "اين رسانه ای است برای پيوند دادن و همگامی خرد جمع و حفظ تنوع توده ها." "پژوهش های اجتماعی ثابت کرده است که گروههای جامعه وقتی با مشکلی روبرو می شوند که خوب توضيح و تعريف شده کشش روشنی در آنها پيدا می شود." اينترنت حال به اين جوانان امکان می دهد که تظاهرات سياسی خود را آسان و ارزان برگزار کنند. تظاهرات اينترنتی اما اگر تظاهرات را نتوان در خيابان ها برگزار کرد باکی نيست. سايت اين جوانان راديکال موسوم به "صنعت نرم افزار" ( Molleindustria ) يک جانشين مجازی برای تظاهرات در اختيار می گذارد. در اين سايت می توان به طور مجازی در تظاهرات روز اول ماه مه شرکت کرد و آنرا به شيوه دلخواه شکل داد. اين سايت برای بازيهای کامپيوتری اش مشهور است. هدف اين بازيها، همسو با اعتقادات راديکال گروه، برجسته ساختن بی عدالتی ها در کاپيتاليسم جهانی و بازار نوين کار است. يکی از اين بازيهای اينترنتی موسوم به "تاماتی پيچو" ( Tamatipico ) به کاربر اجازه می دهد که کارگران و کارمندان خود را داشته باشد اما برای حفظ سطح مناسب توليد بايد آنها را خوشحال و راضی نگه دارد. اگر به کارگران خود وقت کافی برای استراحت و خواب در جلو تلويزيون ندهيد آنها فردا زنگ می زنند و مرخصی استعلاجی می گيرند يا دست به اعتصاب می زنند. در عين حال، شما به عنوان رئيس همچنان دست بالا را داريد: اگر از کار کارگران خود راضی نبوديد می توانيد آنها را فورا اخراج کنيد. طراح اين بازی معتقد است که مهمترين مفهوم يک بازی ايدئولوژی آن است که عمدتا از طريق قواعد بازی و ساختار آن بيان می شود. بازی چون طنز سياسی چنين رهيافتی در کار يک گروه ديگر از اروگوئه نيز ديده می شود. نام بازی توليد شده آنها خبربازی يا بازی با خبر ( Newsgaming ) است. اين بازی که با نرم افزار شاک ويو ( Shockwave ) بازی می شود "12 سپتامبر" نام دارد. اين بازی به شکار تروريست ها با موشک های نادقيق اختصاص دارد. بنابر اين از خسارات جانبی نمی توان اجتناب کرد. طراحان و توليدکنندگان اين نوع بازيها به پرورش نوعی بازيهای ضد-فرهنگ دست می زنند و خود را تازه آمده هايی در رديف طنزپردازان سياسی می بينند که اهالی قدرت را دست می اندازند. يکی از اهداف اصلی چنين بازی هايی آمريکاست آن هم به دليل جهانگرايی فرهنگ اين کشور و بخصوص در اين اواخر مبارزه اش با تروريسم. با اينهمه خود آمريکايی ها هم از بازيهای کامپيوتری در خدمت اهداف سياسی بهره می برند. جمهوريخواهان گونه ای از مهاجمان فضا ساخته اند به نام "مهاجمان ماليات" برای تبليغات انتخاباتی خود. پيام اين بازی آن است که اگر می خواهيد ماليات بيشتر و بيشتر ندهيد رئيس جمهور شما جرج بوش است. به او رای بدهيد. تا حال بازی های کامپيوتری راهی برای فرار از دردسرهای زندگی روزانه بوده است. اما توليد کنندگان بازيهای جديد نشان داده اند که اين بازيها می تواند وسيله موثری برای نظرات سياسی هم باشد.

جامعه اطلاعاتی

جامعه اطلاعاتی
آيا از خود پرسيده‌ايم كه «جامعه اطلاعاتي» چيست و هنگامي كه مردم بر يك جامعه اطلاعاتي استناد مي‌كنند چه منظوري داشته و چه معيارهايي براي شناساندن آن ارائه مي‌كنند. از مجموع تعاريف موجود، پنج تعريف متمايز از جامعه اطلاعاتي وجود دارد كه مي‌توان به طور اجمالي و خلاصه با معيارهاي مشخص زير، آن را تعريف نمود:
1. معيار تكنولوژيك
بهترين تعريف «جامعه اطلاعاتي» بر نوآوري فوق‌العاده تكنولوژيك بنا شده است و مفهوم كليدي در اين معيار، آن است كه پيشرفت‌هاي خيره‌كننده در پردازش، نگهداري و انتقال اطلاعات به كاربرد تكنولوژي‌هاي اطلاعاتي در تمامي زواياي حيات اجتماعي انجاميده است. از كاهش شديد هزينه كامپيوترها و افزايش فوق‌العاده قدرت و كاربرد آن‌ها در همه جا، مي‌توان چنين برداشت نمود كه براساس كاربرد فراوان از كامپيوتر وارد عصري نوين مي‌شويم.
در تعريف‌هاي دقيق‌تر از جامعه اطلاعاتي تا حدود بر نزديكي و همسويي ارتباطات راه دور و كامپيوترها توجه مي‌شود. به عبارتي كامپيوتري شدن ارتباطات راه دور به مفهوم اتصال يك كامپيوتر به كامپيوتر ديگر بوده و بنابراين چشم‌اندازي از پيوند پايانه‌ها در درون و ميان ادارات، بانك‌ها، خانه‌ها، فروشگاه‌ها، كارخانجات و مدارس را به وجود مي‌آورد كه ازآن به عنوان «شبكه اطلاعاتي» نيز تعبير مي‌گردد. (همانند شبكه برق) و در اين سناريو با گسترش شبكه كامپيوتري خدمات، عناصر اساسي تشكيل دهنده يك «جامعه اطلاعاتي» به وجود مي‌آيد.
2. معيار اقتصادي
فرتيز ماچلوپ (Fritz Machlup) امريكايي، در تعريف «جامعه اطلاعاتي» از معيارهاي اقتصادي بهره گرفته و با مقياس ‌هاي آماري به قلمرو صنايع اطلاعاتي گام نهاده و پنج گروه را به شرح ذيل مشخص مي‌نمايد:
الف) آموزش و پرورش (مدارس، كتابخانه‌ها و دانشگاه‌ها)
ب) رسانه‌هاي ارتباطي (راديو و تلويزيون،‌ تبليغات بازرگاني)
ج) ماشين‌هاي اطلاعاتي (تجهيزات رايانه‌اي، ابزارهاي موسيقي)
د) خدمات اطلاعاتي (قانون، بيمه، پزشكي)
ه) ديگر فعاليت‌هاي اطلاعاتي (پژوهش و توسعه و فعاليت‌هاي عام‌المنفعه)
وي سپس براي هر يك از گروه‌هاي فوق، ارزش اقتصادي قايل شده و سهم هر يك از آن‌ها را در توليد ناخالص ملي (GNP) مطرح مي‌سازد. بنابراين، اگر روند مذكور به عنوان بخشي از افزايش توليد ناخالص ملي به شمار آيد، شايد بتوان ادعاي ظهور يك «اقتصاد اطلاعاتي در گذر زمان» را پيش‌بيني كرد. ماچلوپ نشان داد كه در سال 1958، 29 درصد توليد ناخالص ملي ايالات متحده، از صنايع اطلاعاتي ناشي شده كه نرخ رشد بسيار بالايي محسوب مي‌شد. براساس آمار فوق است كه مي‌گويند اقتصاد امريكا از اقتصاد كالايي به اقتصاد اطلاعاتي تغيير وضعيت داده، يعني مشخصه بارز اقتصاد اطلاعاتي در جامعه امريكا آن است كه دانش و سازمان، آفرينندگان اصلي ثروت مي‌باشند.
3. معيار شغلي (Occupational)
معيار شغلي، معياري است كه بر مساله تغييرات مشاغل متمركز مي‌شود. به عبارتي از هنگامي كه مشاغل اطلاعاتي به وجه غالب در ميان مشاغل موجود تبديل مي‌شوند، ما به يك «جامعه اطلاعاتي» دست مي‌يابيم، يعني زماني كه تعداد كاركنان ادارات، آموزگاران، هنرپيشه‌گان، خبرنگاران و قضات بر تعداد معدن‌چيان، فلزكاران، كارگران بنادر و كارگران فزوني مي‌يابد، زمان «جامعه اطلاعاتي» فرارسيده است.
دانيل بل (Daniel Bell) ظهور جامعه يقه سفيد (White Collur Society) يا صاحبان مشاغل اطلاعاتي و كاهش كار صنعتي را داراي آن چنان تغييرات عميقي مي‌داند كه آن را به مثابه پايان مبارزات سياسي طبقات، افزايش هشياري جمعي و توسعه برابري ميان مرد و زن تلقي مي‌كند.
يونشر (Jonsher) كار را به دو بخش اطلاعات شامل كساني كه كاركرد اصلي آن‌ها توليد، پردازش و به كاربردن اطلاعات است و بخش توليد شامل كاركناني كه عمدتاً به فرآوري، تكميل و به كاربردن كالاهاي مادي است، تقسيم مي‌كند.
4. معيار مكاني (Spatial)
مباحث مربوط به معيار مكاني عمدتاً بر شبكه‌هاي اطلاعاتي تاكيد دارد كه مكان‌هاي جغرافيايي را به يكديگر پيوند داده و تاثيرات شگرفي بر سازمان زمان و مكان دارند. به قول جان گودارد (John Goddard) اطلاعات در حال اشغال صحنه سازمان اقتصاد جهاني بوده و تكنولوژي‌هاي ارتباطي و كامپيوتري زيرساختي را فراهم مي‌كنند كه با پردازش اطلاعات، امكان تجارت سريع (Real-Time) را تسهيل نموده و دادوستد اطلاعات به لطف رشد انفجارگونه خدمات مانند رسانه‌ها، به گونه‌اي بسيار پرشتاب و استثنايي توسعه يافته و «رشد اطلاعاتي سازي» اقتصاد، در حال ايجاد وحدت ميان اقتصادهاي ملي و منطقه‌اي است كه با جهاني شدن اقتصاد، مرزهاي جغرافيايي كنار گذارده مي‌شود.
با درآميختن روندهاي فوق، بر مركزيت شبكه‌هاي اطلاعاتي (Information Network) كه شهرها، مناطق، كشورها و جهان را به يكديگر پيوند مي‌دهد، نقشي مركزي و محوري مي‌يابند.
5. معيار فرهنگي
طي دهه‌هاي گذشته حجم برنامه‌هاي تلويزيوني به لحاظ كمي و كيفي جهش داشته، تعداد فيلم‌هاي تلويزيوني و سينمايي بسيار فراوان شده است، حضور گسترده كتاب، مجله، روزنامه‌ها، ويدئو و ديسك فشرده، همگي گواه بر اين هستند كه در جامعه‌اي سرشار از رسانه‌ها سكونت داريم يعني رسانه‌هاي مدرن ما را دربرگرفته‌اند.
امروزه سبك زندگي مانند پوشيدن، خوردن، آشاميدن، محل زندگي، محل كار از محتواي اطلاعات بسيار بيشتري برخوردار شده و از نظر تاريخي از نوآوري‌هاي اطلاعاتي لبريز شده است. فرهنگ امروز به طور آشكار نسبت به تمامي دوره‌هاي پيشين سرشارتر از اطلاعات است.
زيرساخت‌هاي جامعه اطلاعاتي
وراي تعاريف و معيارهاي پنج‌گانه فوق، در يك جامعه اطلاعاتي پيش از همه، وجود يك زيرساخت ارتباطي ضروري بوده تا بتوانند توليد و انتقال حجم زيادي از اطلاعات را روي يك شبكه بسيار پراكنده عملي سازد. زيرساخت‌هاي مذكور را مي‌توان به سه دسته ذيل طبقه‌بندي نمود:
1. زيرساخت‌هاي ارتباطات از راه دور
2. زيرساخت‌هاي مرتبط با دانش‌ها
3. زيرساخت‌هاي مرتبط كننده اطلاعات
كه اولين زيرساخت، بيان كننده شبكه‌هايي است كه به طور فيزيكي انتقال و ارتباط را تامين مي‌كند. دومين زيرساخت، سازمان و پردازش اطلاعات را كه بايد به آن دست يافت، در نظر دارد. به عبارتي دستيابي، كاربرد و تفسير از اطلاعات را مكان‌پذير مي‌سازد (متخصصين و سازمان‌هايي كه اين وظايف را برعهده دارند). و نهايتاً زيرساخت سوم، بيان كننده محيطي است كه در آن هنجارهاي مشترك و مبادلات باز و متعامل،‌ تحقق مي‌پذيرد.
عسکرقوی پنجه عباس کهریزی